Begrippen - T

T

Tactus
pulsbeweging in een muziekstuk (2- of 3-deligheid 'voelen').

Tegenbeweging
de ene stem stijgt terwijl de andere daalt. 

Tegenmelodie
een tweede melodie die tegelijkertijd met de eerste te horen is; met plotselinge verandering van klanksterkte (tekens pp t/m ff).
           
Tempo
snelheid van een muziekstuk.

Tempoaanduidingen 

  •     Adagio: langzaam
  •     Allegro: snel
  •     Allegro assai: zeer snel (allegro = snel, assai = zeer)
  •     Andante: rustig looptempo (matig tempo)
  •     Andantino: iets sneller dan Andante
  •     Grave: langzaam
  •     Largo: langzaam
  •     Lento: langzaam
  •     Moderato: matig snel
  •     Presto:  zeer snel
  •     Prestissimo: zo snel mogelijk


Tempoveranderingen 

  •     Accelerando: versnellen
  •     Ritenuto, ritardando, rallentando: vertragen
  •     A tempo: voorgaande tempo 
  •     Tempo primo: eerste tempo


Tenor
hoge mannenstem.

Terrassendynamiek
plotselinge verandering van klanksterkte (tekens pp t/m ff).

Thema
zeer herkenbare melodie, langer dan een motief.

Thema met variaties
compositie waarin één thema op verschillende manieren gespeeld wordt (ritmische-, melodische-, tonale en harmonische variatie).

Timbre
klankkleur.

Tonica
grondtoon, begintoon van de toonladder.

Toonladder
reeks tonen die samen een octaaf vormen en gerangschikt zijn in oplopende toonhoogte en in een vaste onderlinge afstand.

Toonsoort
toonstelsel waarin een muziekstuk geschreven is, bijvoorbeeld in C-majeur of in D-mineur.

Transponeren
een muziekstuk in een andere toonsoort zetten.

            

Tremolo
razendsnel herhalen van dezelfde toon

Triller
versiering waarbij de hoofdtoon zeer snel wordt afgewisseld met een toon die hoger is (meestal een secunde).

Trio
combinatie van 3 instrumenten.

Triosonate
een compositievorm voor twee solo-instrumenten en basso continuo (dus 4 spelers), meestal 4 delen (volgens de opbouw van de symfonie).

Tutti
allemaal (in de betekenis van iedereen moet spelen).

Twaalftoonsmuziek
manier van componeren uit de moderne tijd waarbij alle twaalf tonen even belangrijk zijn en in een bepaalde volgorde achter elkaar worden gezet (dodecafonie).